Kısaca Helium
Helium hotspot tercih rehberimize hoş geldiniz. Bu günkü yazımızda Helium Hotspot cihazlarını inceleyeceğiz ve hangi cihazın bizim için en iyi sonuçları vereceğini, karşılaştırmalar yaparak göreceğiz.
Öncelikle kısaca Helium şirketinden bahsedelim. Şirketin amacı dünya çapında Long-Fi ağı kurmaktır. Peki nedir bu Long-Fi? LongFi protokolü uzun mesafelere düşük hızlarda daha düşük güç tüketimi ile kablosuz iletişim kurmayı sağlayan bir protokoldür. Bu protokolün patenti Semtech firmasına aittir. İlk bakışta “düşük hız” ve “düşük veri paketleri” gibi terimler bu teknolojiyi kullanışsızmış gibi gösterebilir. Fakat aslında durum tam tersine işlemektedir. Çünkü bu teknoloji IoT kapsamında gelişim sağlamak amacıyla geliştirilmiştir. IoT teknolojisi kullanan cihazlarınsa yüksek hıza veya büyük veri paketlerine ihtiyacı yoktur. Aksine, uzun menzilli hotspotlara ihtiyacı vardır. Helium şirketinin amacı ise tüm dünyada kendi Long-Fi / LoRa ağını yaratarak IoT cihazlarının yaygın kullanımını sağlayabilmektir.
Bunu yapmak çok uzun yıllar alacağı için verici görevi gören cihazları yani hotspotları biz kuruyoruz. Helium Şirketi de bizi HNT tokenlarla ödüllendirerek teşvik ediyor. HNT ve Blockchain ile ilgili daha fazla bilgi edinmek için bloglarımıza göz atabilirsiniz.
Helium Hotspot Nedir? Ne işe Yarar?
Birebir Türkçeye çevirecek olursak Helium sıcak noktası anlamına gelir. Bu terim yeterince açıklayıcı değildir. O yüzden “Açık Helium Ağı Noktası” olarak tanımlamak daha doğru olur.
Helium ağına bağlanabilen özel modemler, LoRa sinyalleri yayarak bu ağı oluşturuyorlar. İşte bu cihazlar hotspot noktalarını oluşturuyor. Cihazlar hem sinyal yayıyorlar hem de birbirleri ile iletişim kuruyorlar. Bu şekilde kazım işlemlerini gerçekleştiriyorlar. Bir helium hotspot ne kadar çok cihaz ile iletişim kurarsa verimi de o kadar artar.
Konumlandırmanın Önemi
Hotspotları kurarken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri konumlarıdır. Aynı lokasyona birden fazla cihazın kurulması verimin düşmesine sebep olur. Bu durumda en iyi konumlandırma boş bir alana yapılmalıdır. Dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise cihazın konulduğu yüksekliktir. Cihaz ne kadar yüksekten yayın yaparsa o kadar iyi kazım yapar. Bu sebeple kurulumu çatıya yapmak en mantıklı çözümdür. Böylece hem 360° yayın yapar hem de maksimum menzile ulaşır.
Fakat her cihazı çatıya koymak mümkün olmayabilir. Çünkü bazı cihazlar iç ortam cihazıyken bazıları dış ortam cihazıdır. Bunun için de kullanıcılar antenlerini binaların dışına yerleştirdi. Her ne kadar bu bir çözüm olsa da anten ile cihaz arasına kablo takılmasını gerektirir. Bu da sinyalde parazit oluşturur ve veri kaybına sebep olabilir. “Kablodan kaybolan veri beni ne kadar etkileyebilir ki?” demeyin çünkü “Blockchain” yazımızda da anlattığımız gibi bu cihazlar birbirleriyle iletişi kurarak küçük parçaları birleştiriyorlar. Bunun sonunda blok zinciri oluşuyor. Her oluşan blok zincirine cihazların ID bilgileri işleniyor. Böylece Helium sizi token ile ödüllendiriyor. Yani cihazınız veri kaybettiği zaman olası kazanç da kaybolmuş oluyor.
Miner Karşılaştırması
Artık kurulum için nelere dikkat etmemiz gerektiğini biliyoruz. Şimdi de hangi cihazı seçeceğimize karar vermemiz gerekiyor. Bunun için cihazları belli kriterlere göre karşılaştırmamız gerekiyor. Bu kriterlerin neler olduğuna aşağıda deyindik.
Milesight UG65 Full Hotspot Helium Miner
İşlemci: Quad-core 1.5 GHz, 64-bit ARM Cortex-A53
RAM: 2GB DDR4 RAM
Depolama: 32GB eMMC
Anten: 2.4DBI Fiberglas Anten
OTA Güncellemesi: Var
Güç Tüketimi: 12V
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: Dış Ortam IP67
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
UG65 bir dış ortam cihazı olmasına karşın oldukça kullanışlı ve estetik bir yapıya sahiptir. Üstelik Milesight firmasının daha önceden de LoRaWAN ve IoT üzerine sıkı çalışmalar yürütmekte olan bir şirket olması cihazın güvenilirliğini arttırmaktadır. IP65 tasarımı sayesinde herhangi bir şekilde dış ortam koşullarından etkilenmez. Ayrıca ürünün yanında 2.4DBI fiberglas anteniyle birlikte geliyor olması da büyük avantajdır. Çünkü normal antenlere nazaran çok daha kalitelidirler. Firmamızca da daha önce yaptığımız çalışmalarda gördük ki oldukça iyi bir performans sergilemektedir. Ayrıca ARM Cortex - A53 işlemcisinin diğer cihazların çoğunda kullanılan -A72 ve -A55 modellerinden daha iyi performans sergilediği de test edilmiştir. Bu özellikleri sayesinde Türkiye’de en çok tercih edilen outdoor model madencidir.
MerryIoT Helium Hotspot Miner V1
İşlemci: Rockchip RK3566/Quad-core Cortex-A55 up to
1.8GHz
RAM: DDR3/4 4GB
Depolama: eMMC 32GB / 64GB TF Kart
Anten: Onboard – 0,5 W (27 dBm’ e kadar)
OTA Güncellemesi: Belirtilmemiş
Güç Tüketimi: Belirtilmemiş
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var (Satın alırken kontrol
edilmeli)
Ortam: İç Ortam
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
MerryIoT şık tasarıma sahip bir iç ortam cihazıdır. İç donanımı kazım yapmak için idealdir fakat satın alma linkine tıkladığımızda farklı bir durumla karşılaşıyoruz. EU868 uyumlu olduğu yazsa da sadece ABD ve Kanada müşterileri tarafından kullanılabileceği yazmaktadır. Bu durum oldukça kafa karıştırıcı. Eğer bu ürün satın almak istiyorsanız satıcı ile mutlaka birebir görüşmenizi tavsiye ederiz. Çünkü yanlış cihazı alırsanız kullanamayabilirsiniz.
Dragino HP0D Full Helium Hotspot Miner
İşlemci: RPİ4 – Broadcom 2711 – Dört Çekirdekli
Cortex-A72
RAM: LPDDR4-3200 / 2GB-4GB-8GB Seçenekleriyle
Depolama: Belirtilmemiş
Anten: 4.2 DBI Harici Anten
OTA Güncellemesi: Var
Güç Tüketimi: 12V5A
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: Dış Ortam Cihazı (IP65)
Helium/LoRa Çifte İşletim: Aynı anda 2 LoRa sunucusuna
bağlanabilme özelliğine sahip.
Dragino şirketi IoT ve LoRa kapsamında kendini geliştirmiş ve geliştirmekte olan bir şirkettir. Dolayısıyla Helium projesi için favori markalarımızdan biridir. En yüksek verimi nasıl alacaklarını hesaplayarak tasarlamış oldukları HP0D modeli 4.2DBI Fiberglas anteni ve dış ortam cihazı olması sayesinde yüksek verim sergilemektedir. Diğerlerinden farklı olarak aynı anda iki LoRa sunucusuna aynı anda bağlanabilmesi, Helium’ a rakip firmalar için de bir avantaj.
Finestra Helium Hotspot Miner (Mimiq)
İşlemci: RPİ4 – Broadcom 2711 – Dört Çekirdekli
Cortex-A72
RAM: 4GB Veya Üstü
Depolama: Micro SD Card
Anten: Belirtilmemiş
OTA Güncellemesi: Belirtilmemiş
Güç Tüketimi: 15W
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var (Satın alırken kontrol
edilmeli)
Ortam: İç Ortam
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Finestra oldukça şık tasarıma sahip bir miner diyebiliriz. Mimiq Inc. Adlı şirket tarafından yapılmıştır. Oldukça ucuz olmasına karşın özelliklerinin pek yüksek olduğunu söyleyemeyiz. En azından indoor tipi bir miner cihazın özellikleri biraz yüksek olmalı ki düzgün bir kazım işlemi yapılabilsin. Ayrıca sipariş verildikten üç ay sonra elinize ulaşmaktadır. Türkiye içerisinde pek tercih edilen bir cihaz değildir. Ayrıca OTA güncellemelerini de otomatik olarak yapıp yapmadığı hakkında bir bilgi de yayımlamamışlar. Bu nedenle satın alınmadan önce satıcı ile görüşmenizi tavsiye ederiz.
Linxdot Hotspot
İşlemci: RPİ4 – Broadcom 2711 – Dört Çekirdekli
Cortex-A72
RAM: Belirtilmemiş
Depolama: Micro SD Card
Anten: 3DBI Plastik Anten
OTA Güncellemesi: Belirtilmemiş
Güç Tüketimi: 12W
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: İç Ortam Cihazı
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Linxdot cihazı da Finestra gibi oldukça şık bir cihaz olmasına karşın tek ortak noktaları bununla sınırlı değil. Bu cihazımızın da sipariş süresi oldukça uzun ve indoor olması da başka bir dezavantaj. Ram bilgisi firmanın sitesinde belirtilmemiş. Fakat Raspberry Pi4 kullandıkları içerinse mutlaka ram olacaktır. Yine bu cihaz için de satın almadan önce firma ile iletişime geçmek doğru bir hareket olacaktır.
Heltec Indoor Hotspot (V1.2)
İşlemci: Dört çekirdekli Cortex-A53 64-bit 1.5GHz
RAM: 2GB DDR4
Depolama: 32GB eMMC 5.1
Anten: Plastik Anten – DBI Belirtilmemiş
OTA Güncellemesi: Belirtilmemiş
Güç Tüketimi: 12 V Doğru Akım
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: İç Ortam Cihazı
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Heltec’ in sunmuş olduğu cihaz donanım olarak orta segment diyebileceğimiz bir cihazdır. Fakat diğer cihazlardan farklı olarak içerisinde bir soğutma sistemi bulunduruyor. Böylece ısınma sorunu en aza indirgenerek daha az reboot işlemi uygulanmasını sağlıyor. Yine de indoor cihazlar için geçerli olan dezavantajlar Heltec için de geçerli.
Heltec Indoor Hotspot
İşlemci: Dört çekirdekli Cortex-A72
RAM: 2GB / 4GB LPDDR4
Depolama: 32GB eMMC / 128GB SSD
Anten: Harici Plastik Anten – DBI Belirtilmemiş
OTA Güncellemesi: Var
Güç Tüketimi: 9V – 24V Doğru Akım
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: İç Ortam Cihazı
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Hummingbird de aynı şekilde soğutmalı bir cihazdır fakat Heltec’ in aksine 128GB SSD seçeneği bulunmaktadır. Böylece veri işleme hızı Heltec’ e nazaran çok daha fazladır. Bu da Kazım gücünüzü yükseltir. Öte yandan indoor cihazların dezavantajlarını taşımaktadır.
Kerlink Helium Hotspot Miner
İşlemci: ARM Cortex A9
RAM: DDRAM 256MB
Depolama: 8GB eMMC
Anten: 2,6DBI İç Anten
OTA Güncellemesi: Belirtilmemiş
Güç Tüketimi: PoE ile Besleniyor
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: Dış Ortam IP67
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Kerlink ilk bakışta bir outdoor cihaz olmasıyla dikkatimizi çekiyor. Fakat bunun dışındaki özelliklerine baktığımızda şu ana kadar incelemiş olduğumuz en düşük performanslı cihaz olduğunu görebiliriz. A9 işlemcisi 32bit işlemcidir ve 256mb ram bellek iyi bir tercih sayılmaz. Sonuca baktığımızda fiyat performans ürünü olmadığını görebiliyoruz. Daha yüksek donanımlı cihazları daha hesaplı bir şekilde temin edebilirsiniz.
Nebra HNT Outdoor Hotspot Miner Miner
İşlemci: Dört çekirdekli Cortex-A72
RAM: 2GB/4GB/8GB LPDDR4-3200 SD RAM
Depolama: Depolama için Micro SD Card Socket
Anten: 3DBI Fiberglas Anten
OTA Güncellemesi: Belirtilmemiş
Güç Tüketimi: 15W
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: Dış Ortam IP67
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Nebra Türkiye’de oldukça tercih edilen bir outdoor modem olmasına karşın orta segment bir cihaz olduğunu söyleyebiliriz. Teknik özellikleri diğer cihazlara çok benzese de ürünün, outdoor olması ve fiberglas antene sahip olması onu tercih edilen bir ürün yapıyor. Yine de Nebra oldukça hassas bir cihazdır. Örneğin kapağını yeterince iyi kapatamazsanız dış ortam şartlarında su alması kaçınılmazdır. Devreler doğrudan kapağın altında olduğundan böyle bir hata cihazınıza mal olabilir.
Pisces P100 Helium Hotspot Miner
İşlemci: ARM 64
RAM: 2 – 4GB DDR
Depolama: 64 GB Micro SD
Anten: 4 DBI Fiberglass Anten
OTA Güncellemesi: Belirtilmemiş
Güç Tüketimi: 37 – 57V
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: Dış Ortam IP65
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Pisces P100 modeline baktığımızda yapı olarak Nebra ile aynı olduğunu görüyoruz fakat donanımları birbirlerinden farklıdır. Örneğin Pisces ARM64 işlemcisi kullanmaktadır. Bu işlemci oldukça iyi bir modeldir. Fiberglas anteni de 4 DBI olması onu daha avantajlı hale getirse de fiyatı ve güç tüketimi bakımından oldukça kullanışsız olduğunu görmekteyiz.
RHF2S308 Outdoor Gateway
İşlemci: ARM Cortex A53
RAM: 3GB Tür Belirtilmemiş
Depolama: 32GB eMMC
Anten: Belirtilmemiş
OTA Güncellemesi: Belirtilmemiş
Güç Tüketimi: 5W
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: Dış Ortam IP67
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Bu modelimizin görüntüsü neredeyse bir baz istasyonunu andırmaktadır. Besleme için bilgisayarlarda ki gibi bir adaptör kullanır. Ayrıca düşük işlemci hızı da bu cihaza negatif bakmamıza neden oluyor. Site içerisinde EU/868 frekansını destekleyip desteklemediğine dair net bir bilgi göremiyoruz fakat ürünü açıklayan PDF dosyasında farklı modellerinin farklı frekanslarda çalıştığına dair bilgileri görmek mümkün. Bu yüzden satın alırken mutlaka firma ile iletişime geçmenizde fayda var.
Bobcat Helium Hotspot
İşlemci: Quad-core Atom x6413e 3.0GHz
RAM: SO-DIMM for DDR4-2666Mhz 4GB
Depolama: M.2 SATA III 64 GB SSD
Anten: Ters Polarite Erkek SMA – 25dbm
OTA Güncellemesi: Var
Güç Tüketimi: 12V/5A
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: İç Ortam
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Bobcat cihazların özelliklerine baktığımızda veri işleme açısından oldukça iyi bir cihaz olduğunu söyleyebiliriz. Fakat bir iç ortam cihazı olması bu yüksek özelliklerini tam kapasite kullanmasını engelleyecektir. LoRa sinyalleri her ne kadar uzak mesafelere erişmesi ile bilinse de en iyi sonuçları ancak dış otama çıktığında verebilir. İç ortama konulan cihazlar her zaman birçok engele takılır ve çekim kapasitesi düşer. Ayrıca böyle yüksek özellikteki cihazların ısınma problemleri yüzünden kendilerini sık sık reboot (yeniden başlatma işlemi) etmesi gerekmektedir.
Bunların dışında satın almaya kalktığımızda fiyatı uygun olmasına karşın teslimat sürecinin oldukça uzun olması bir problem. Bu noktada üç – dört ay gibi bir süreçten bahsediyoruz. Cihazın parasını ödedikten üç ay sonra para kazanmaya başlıyoruz. Bu süreçte kazım yaptığımızda kazanacağımız miktar da çöpe gitmiş oluyor.
Sensecap M1 Helium Hotspot Miner
İşlemci: Quad core Cortex-A72
RAM: 2GB / 4GB / 8GB
Depolama: 64GB Micro SD Card
Anten: 2.8 DBI
OTA Güncellemesi: Var
Güç Tüketimi: 5V 3A
Helium Sertifikası: Var
EU/868 Sertifikası: Var
Ortam: İç Ortam IP20
Helium/LoRa Çifte İşletim: Yok
Standart Raspberry Pi4 donanımına sahiptir. Cihazın yanında 2.8 DBI plastik bir anten gelir. Fakat iç ortam cihazı olduğu için benzer güçteki antene sahip olan UG65 modelinden çok daha az cihaz ile iletişim kuracaktır. Bu da kazancı düşürmektedir. Üstelik IP20 cihazlar oldukça hassas oldukları için doğru konumlandırılmalıdır. Çok nemli veya sıcak ortamlarda arıza yapması mümkündür.
Gatewaylerin Özellikleri
Bir ürünü satın almadan önce mutlaka özelliklerine bakarız. Sonuçta herkes ödediği ücretin karşılığını almak ister. Bu yüzden biz de cihazlarımızı bu özelliklere göre değerlendireceğiz. Bu özellikler aşağıdaki gibi olabilir. İnternet üzerinden araştırma yaptığımızda tüm değerleri göremeyebiliriz. Böyle durumlarda satıcı ile direkt iletişim kurmak faydalı olabilir.
Long-Fi Uyumluluğu
LongFi ve LoRaWAN'ın her ikisi de uzun menzilli düşük güçlü ağ bağlantısını desteklese de, LoRaWAN tamamen kablosuz bir ağ teknolojisi iken LongFi, LoRaWAN'ı Helyum blok zinciri ile birleştirir.
İşlemci
Bilgisayar, tablet, telefon ve modem benzeri cihazların her biri işlemciye ihtiyaç duyar. Adı üstünde işlemleri denetleyen donanıma verilen isimdir. İşlemci özelliklerinin yüksek olması daha fazl işlemi aynı anda yapabilmesini sağlar. Örnek verecek olursak çekirdek sayısı arttıkça işlem hacmi de artar.
RAM
Random Access Memory (Rastgele Erişimli Bellek) verileri geçici olarak depolar. Günümüze kadar RAM bellekler oldukça gelişti. DDR, DDR2, DDR3, DDR4 gibi türleri vardır. DDR4 RAM bellekler diğerlerine nazaran oldukça hızlı olmakla birlikte çok da az güç tüketirler. RAM ne kadar kuvvetli ise cihaz o kadar hızlanır. Bu da bizim için önemli bir husustur.
Depolama
eMMC model depolama birimleri, gömülü hafıza kartıdır. Bunların dışında SSD depolama birimleri de kullanılmaktadır. SSD birimler çok daha hızlı sonuçlar verir.
Anten
Cihazlarımız her ne kadar LoRA sinyalleri kullansalar da kendi antenleri bazen yetersiz kalabiliyor. Çoğu cihazın kendi üzerindeki antenin gücü düşüktür. Fakat bu sorunu aşmak o kadar zor değildir. Helium cihazları için en ideal antenler 8DBI ve 6DBI gücünde olmalıdır. Böylece kuş bakışı bakıldığında hem uzak mesafelerdeki cihazlarla bağlantı kurabilir hem de çekim alanı daralmaz.
OTA Güncellemesi
OTA, üreticilerin verileri yani güncelleme dosyalarını şebeke üzerinden direkt olarak cihazlara dağıtması manasına gelir. Bu sayede cihazlar güncelleme dosyalarını herhangi bir bilgisayar bağlantısına ihtiyaç duymadan alabilir ve yükleme yapabilirler.
Güç Tüketimi
LoRa cihazlarının halihazırda düşük güç tüketimi yaptıklarını bilmekteyiz. Fakat bazı cihazları daha güçlü hale getirmek için daha güçlü ekipmanlar kullanılır. Bu durum bir miktar ısı üretilmesine yol açar. Normal cihazlar bu ısılarda çalışmasını sürdürmekte sıkıntı çekmezken bu güçlü cihazların fazladan soğutmaya ihtiyaçları vardır. Bu nedenle güç tüketim miktarlarına dikkat etmek isteyebilirsiniz. Bunun dışında DC(Doğru Akım), AC(Alternatif Akım) ve PoE(Power OverEthernet) gibi kavramlara da dikkat etmenizde fayda var. DC ve AC kavramlarına kullanmış olduğunuz elektriğin türüne göre karar vermeniz gerekmektedir. Her ne kadar AC daha yaygın olsa da DC kullanılan yerler de mevcuttur. PoE ise Ethernet kablosu üzerinden besleme yapılmasıdır. Bizim tavsiyemiz de PoE destekli cihazların tercih edilmesi üzerinedir. Çünkü enerji kabloları pek uzun olmuyor. Bu kabloları uzatmak mümkün olsa da risk almamak daha iyi olacaktır.
Helium Sertifikası
Helium sertifikası olmayan cihazlar kazım işlemine dahil edilemeyeceğinden bu unsuru mutlaka kontrol etmek gerekir.
868/EU Satndardı
Helium şirketi Türkiye için EU/868 frekansını ayırmıştır. Aldığınız cihazın bu standarda uymasına dikkat edin. Böylece konumlandırma işlemi yaparken problem yaşamazsınız.
Dış / İç Mekân
Daha önce de bahsetmiş olduğumuz gibi bazı cihazlar dış ortamda sorunsuzca çalışabilmektedir. Böylece 360 derece bağlantı imkanına sahip olur. İç ortam cihazlarının en büyük dezavantajlarından biri bu kapsama alanıdır. Üstelik dış ortam cihazları donanım olarak da daha gelişmişlerdir. Böylece kazım işlemi daha verimli olur.
Helium ve LoRaWAN
Birinci tip Helium cihazlarını Helium’a tanıttıktan sonra sadece Helium platformunda kullanabiliyorduk. Kazım yapan bir cihaz başka bir IoT platformunda (VAPS vb.) çalışamıyordu. Fakat bu yenilik sayesinde Helium kullanıcıları bir yandan kazanırken bir yandan da IoT cihazlarını kullanabilecekler.